جستاری در قوم « گیلک »

gilogilak2

«گیلک» یا «گیل» که به زبان پهلوی «گِل» به زبان عربی «الجیل» ودر نوشته های مورخین یونان باستان به صورت «گِلای» ثبت و ضبط شده ، از جمله اقوام باستانی واولیه ساکن سواحل جنوب و جنوب غربی دریای کاسپین است که امروزه در اغلب نواحی گیلان وبخشی ازغرب مازندران زندگی می کنند. قوم مزبورکه همانند اقوام اولیه و بومی گیلان نظیر: کاسپی ، کادوسی و آماردی،از شهره وآوازه ای بلند برخوردارند، همانند دیگر اقوام ایرانی دارای تمدن و پیشینه تاریخی درخشانی بوده و بسان ایشان دارای زبان، آداب و رسوم و سنن ویژه ای نیز می باشند.
گفته می شود که این قوم با قوم کهن «دیلم» از یک ریشه ونژاد بوده و نسبتی با یکدیگر داشته اند.به گواهی برخی متون محل سکونت این دو قوم را در اواخردوره ساسانیان «دیلمان» یا«دیلمستان» می نامیدند ،امااز اواخر قرن چهارم هجری قوم «گیل» شهرت بیشتری پیدا نمود واز قرن هشتم به بعد بااز بین رفتن قدرت دیلمان ،این منطقه به نام ایشان ،یعنی «گیلان» معروف گردید )نام گیلان به قولی برگرفته از نام قوم گیل وبه قولی دیگر گل است که به معنی خاک آب دار ومرطوب می باشد(
درباره آغاز سکونت این قوم در گیلان ،اطلاع چندانی در دست نیست ،اما این طور به نظر میرسد که اقوام گیل ودیلم از اوایل دوره ساسانی جانشین اقوام پیشین (کاسپی وآماردی(شده اند . همچنین از مطالب مختلف در رابطه بااین قوم این طور فهمیده میشود که ؛گیل ها در نواحی جلگه ای ودیلمی ها در نواحی کوهستانی ومرتفع به سر میبرند وهرکدام در راه توانمندی نیز گام بر می داشتند .گیل ها همانند دیلمی ها مردمی پیکار جو ودلاور بودند که این موضوع در برخی از منابع قدیم ،از جمله «شاهنامه» حکیم ابوالقاسم فردوسی ومنظومه «ویس ورامین »فخرالدین اسعد گرگانی نیز آمده است . این دو قوم تا زمان صفویه وتا پیش از فتح گیلان بدست شاه عباس اول صفوی در شوال ۱۰۰۰ﻫ.ق که گیلان ضمیمه حکومت مرکزی شد و مراکز گیلان بیه پس وگیلان بیه پیش ،یعنی فومن ولاهیجان از میان رفتند وروبه افول نهاده شدند وبه جایشان رشت مرکز کل ایالت گیلان شد ،شوکت وعظمتی داشتند وامیر نشین های مستقل و متعددی در قلمرو آنان حکمرانی می کردند. با این همه در حال حاضر گیلک ها درکنار دیگر اقوام ،از جمله تالش ها ی این مرزوبوم قرون متمادی است که درآرامش بسر برده وحتی در طی نیم قرن اخیر به جهت گستردگی ارتباطات اقتصادی _فرهنگی باهم ممزوج نیز شده اند. گیلک ها همانند دیگر اقوام دارای زبان مخصوص با لهجه های متفاوت بوده واغلب مسلمان وشیعه مذهب اند.از میان ایشان مشاهیر ومفاخر بسیاری برخاسته که آوازه شهرتشان از مرزهای ایران گاهی فراتر رفته است.

ارسال نظر

قدرت گرفته از وردپرس | قالب دارینا فارسی شده توسطقالب های فارسی برای وردپرس