دره التاج ؛دانشنامه ای که به خواهش یک امیرفومنی نوشته شد

dorratoltaj(fouman.org)

“دره التاج لغره الدّباج فی الحکمه” با نام کوتاه” دره التاج ” دانشنامه ای فلسفی به زبان فارسی است که توسط یکی از دانشمندان و علمای ایرانی قرن هفتم هجری موسوم به قطب الدین محمود شیرازی (متوفای ۷۱۰ﻫ.ق مدفون در تبریز) تألیف شده است. همان کسی که در سال ۱۳۹۰،هزار و دویست و پنجاهمین سالگرد تولدش از طرف ایران در سازمان یونسکو جشن گرفته شد. به گواهی برخی از اسناد، قطب الدین این کتاب را در حوالی سال ۷۰۵هجری قمری به نام و خواهش یک امیر فومنی به نگارش در آورد. این حاکم امیره دّباج نام دارد که از جمله امیران و شاهزادگان فومنی  مقتدر قرن هفتم هجری به شمار می رود و از خاندان حکومتگر اسحاقوند محسوب می شد. اسحاقوندان همانطور که پیش از این گفته ایم، از جمله امرای گیلانی بیه پس بود و این خاندان به قولی اصالتاً از اهالی گشت رودخان بودند و بخشی از سال را در گشت که در آنوقت مرکز و تختگاه فرمانروایی شان بود اقامت داشتند. امیر دباج آنطور که نوشته اند، بعد از حمله ی یکی از نوادگان چنگیزخان مغول به گیلان در سال ۷۰۶ ﻫ.ق، ابتدا بسیار مقاومت کرد، اما اندکی بعد به ناچار به همراه دیگر فرمانروایان محلی گیلان تسلیم اولجایتو گردید ومجبور به پرداخت خراج ابریشم شد.

اما در رابطه با کتاب مزبور باید گفت که؛ این کتاب ارزشمند یکی از قدیمیترین دائره المعارف فارسی در ایران بوده و مشتمل بر منطق، فلسفه، ریاضی، حکمت عملی، و … است. مولف نخست در فضیلت دانش و دانش آموزی سخن گفته، سپس دوازده رشته ی علمی را نیز درآن گردآورده است. این اثر در واقع یک دوره حکمت عملی است که اهم علوم آن زمان از قبیل: کلام فقه و سیر و سلوک در آن تشریح شده اند. کتاب مذبور که یکی از مهمترین آثار قطب الدین بوده، مهمترین کتاب جامعی است که در فلسفه تالیف شده وپس از کتاب شفای ابن سینا ، مهمترین کتاب جامعی است که در فلسفه به نگارش درآمده است.کتاب مزبور در سال ۱۳۱۷ به کوشش مرحوم سید محمد مشکوه تصحیح شده و توسط چاپخانه مجلس و بعد از این در سال ۱۳۶۹ نیز توسط انتشارات حکمت منتشر گردیده است.

« کیوان پندی  »

 صفحه دانلود کتاب از سایت کتابناک:

کلیک فرمایید

حجم: ۱۸٫۵۱ مگابایت

ارسال نظر

قدرت گرفته از وردپرس | قالب دارینا فارسی شده توسطقالب های فارسی برای وردپرس