زلزله سال ۸۸۹ قمری گیلان

351837_889

به گواهی تاریخ در سوم شعبان سال ۸۸۹ هجری قمری، زلزله ای شدید در گیلان روی داد که شرح آن دربرخی از کتب از جمله کتاب تاریخ گیلان و دیلمستان نوشته میر ظهیر الدین مرعشی مربوط به قرن نهم نیزآمده است .این زلزله بخش هایی از گیلان بیه پس وبیه پیش آن زمان ،به ویژه لاهیجان که مرکزیت بیه پیش را بر عهده داشت را نیزبه شدت لرزاند داد وآسیب جدی فراوانی به آن وارد نمود.
امانکته جالب در مورد این نوشته میر ظهیر، اطلاعات ارزشمندی است که از جغرافیای سیاسی لاهیجان،در زمان سادات کیاییان خبر می دهد و آنگونه که از این نوشته و البته از سایر نوشتجات آن عصر در کتبی چون همین کتاب فوق الذکر یا کتاب تاریخ خانی،نوشته علی بن شمس الدین بن حاجی حسین لاهیجی بر می آید، حکومت کیاییان با مرکزیت لاهیجان،کلیه ی نواحی این سوی سپیدرود (بیه پیش) تا حوالی چالوس و رستمدار در غرب مازندران و از جنوب کلیه ی نواحی کوهستانی دیلم،از رودبار تا الموت و طالقان را شامل می شده است.و البته بر نواحی ای از آن سوی سپیدرود از جمله لشت نشا نیز حاکمیت داشته است. و اکنون روایت میر ظهیرالدین مرعشی از آن زلزله مهیب سوم شعبان سال ۸۸۹ هجری که خود شاهد آن بوده،در کتاب تاریخ گیلان و دیلمستان:
«قریب به غروب آفتاب زلزله ای عظیم واقع شد و اتفاق حسنه را حضرت اعلی خلافت پناه(سید علی کیا) در باغ دیلمان نماز عصر گزارده و به سر سجاده ی تقوی نشسته و مترصد شام بود که این واقع شد و بسیار عمارات صورت انهدام پذیرفت.اما در بعضی ولایت بیش تر و بعضی جا کم تر بود.مثلا در ناحیه ی اشکور در بعضی قرا بیش تر بود و بسیاری بنای قدیم منهدم گشت و هفتاد نفر از اناث و ذکور در زیر گل و چوب درجه شهادت یافتند. و بعضی را که حیات باقی بود بعد از یک روز و دو روز از آن جا بیرون می آوردند و در گرجیان و گلیجان (از نواحی تنکابن) صد و شش نفر به رحمت رفتند.و در رودبارات نیز بسیار فوت شدند.اما عدد به تحقیق معلوم نشد و در قلعه ی پالیس طالقان هفتاد و هشت نفر از اصحاب قلعه فوت گشتند. و در تنکابن عمارات عالیه از قصر و مساجد و مشاهد و حمامات منهدم گشت و بعضی که تمام نیفتاد شق شد چنان که قابل اصلاح نشد. و در رانکوه و لاهیجان و گوکه و کیسم و پاشیجا(پاشاکی) و لشت نشا زلزله محکم شد اما کسی فوت نگشت و آن چنان خرابی نشد و در دیلمان بسیاری از عمارات کهنه بیفتاد اما اهالی را خیر بود.و هشتپر کهنه ی رانکوه بعضی بیفتاد. و بسیار مواضع دیلمستان از قلل جبال سنگ های عظیم بغلتید و بسیار مواشی را به هلاک آورد و در جنت رودبارگرجیان از قله ی کوه خوکی از هیبت آن زلزله بجهید و در رودخانه بیفتاد و بمرد.و قصر سردابه گرجیان از قله ی کوه خوکی از هیبت آن زلزله بجهید و در رودخانه بیفتاد و بمرد. و قصر سردابه سر گرجیان که بنایی محکم بود با زمین هموار شد. و دو نفری که در آن مقام به پاس پایی مشغول بودند فوت شدند. و بعد از آن حکمت حکیم علیم هر روزه یک نوبت و دو نوبت زلزله واقع می شد چنان که مردم از بناهایی که باقی مانده بیرون آمده و به صحرا بودند و تا آخر رمضان سنه ی مذکور و همه روزه و یک روز در میان زمین می جنبید».

منبع :

تاریخ گیلان،افشین پرتو،ص ۳۳۱_ ۳۳۰ به نقل از: تاریخ گیلان و دیلمستان،میر ظهیر الدین مرعشی،تصحیح:دکتر منوچهر ستوده،صص ۴۵۴_۴۵۳

ارسال نظر

قدرت گرفته از وردپرس | قالب دارینا فارسی شده توسطقالب های فارسی برای وردپرس