محمدعلی دادور ؛ ازرجال نیکنام ونمایندگان خدمتگزار

992233

کیوان پندی/ گیلان در طول تاریخ وعرض جغرافیایی خود، شخصیت های برجسته وخدمتگزاربسیاری داشته که در عرصه های مختلف نقش داشته وتاثیر گزار بوده اندکه از معاصرینشان یکی هم به شادروان محمد علی دادور می توان اشاره نمود. به گواهی اسناد؛ دادورهای گیلان شاخه ای از خاندان آشتیانی از مالکین وفئودالهای بزرگ آشتیان اراک می باشند که در زمان قاجاردر رشت و فومن سکنی گزیدند.شماری از ایشان چون امیر اصلان خان و مهدی خان دادور وثوق الدوله از حاکمان گیلان زمان قاجار بودند واز رجال سیاسی عصر خویش محسوب می شدند.

اما محمدعلی دادور فرزند غلامرضاخان جلاءالسلطنه نوه ناصرقلی‌خان امجدالدوله و نتیجه امیراصلان خان قاجار مجدالدوله ( دایی ناصرالدین شاه قاجار) بود که بعد از اتمام تحصیلات، به کار دولتی روی آورد و در همان زمان به ملک‌داری هم مشغول شد. وی تا پیش از ازدواج با مرحومه بدیع الزمان(معصومه) دادور – دختر موسیقی‌دان عبداللـه قوام‌السلطان دادور و برادرزاده‌ی مهدی‌خان دادور وثوق‌الدوله وزیر و وکیل دوره قاجار – با نام خانوادگی «امیر اصلانی» شناخته و خوانده می‌شد، تا اینکه بعد از وصلت با این خانواده ،نام خانوادگی خود را از همسرش گرفت و از آن پس با شناسنامه «دادور» معروف شد. نامبرده از آنجایی که زمین‌دار و مالک عمده‌ی بخشی از دهستان گوراب‌پس وقلعه رودخان نیز بود، ملقب به «عمده‌الملک» نیز شد.

 وی در سال‌های دهه‌ی ۱۳۲۰ وارد عالم سیاست گردید و ابتدا در دوره پانزدهم و بعد هفدهم به نمایندگی از مردم فومن و شفت وارد مجلس شورای ملی شد و در مجلس موسسان دوم نیز به همراه محمدعلی نصرتیان ماسوله نماینده این شهرستان در مجلس سنا در سال ۱۳۲۸بود. پس از این در سه مرحله (۱۳۲۰، ۱۳۳۹، ۱۳۴۱) شهردار رشت شد و در کنار آن در برخی از مؤسسات و نهادهای دولتی و خیریه رشت نیز عضویت داشت و خدمات قابل توجه‌ای را ارائه داد. گفته می شود در زمان مرحله سوم شهرداری وی درسال ۱۳۴۱ که خانه‌ها و ساختمانهای بسیاری در مسیر خیابان طالقانی( بیستون سابق) رشت توسط شهرداری جهت تعریض خیابان تخریب می‌شدند، بنای بقعه عارف ومرد پرهیزگار زمان قاجار دانای علی ( ره) در محله چمارسرا هم در مسیر تخریب قرار گرفته بود که اعتقاد سخت و احترام اهالی رشت به این انسان وارسته ، مانع از تخریب آن گردید و بنای بقعه هم چون فلکه‌ای در وسط خیابان قرار گرفت. مطابق روایات سینه به سینه، این مرد زاهد از اهالی روستای سیاه اسطلخ پیر بازار و پیشه‌اش زراعت و کشاورزی بوده است. آنطور که از اظهارات معتمدین بر می‌آید؛ طی‌الارض می‌کرده و صاحب کرامات نیز بوده است. گفته می‌شود؛ راز طی الارض باعث صاحب کرامت می‌شود و سبب مرگ دانای علی بر ملا شدن راز او بوده است. دانای علی یا آقا دانای علی که به گویش گیلکی «آقادان علی» خوانده می‌گردد، درحوالی سال ۱۲۵۶ هجری قمری در سنین حدود چهل و چهار سالگی چشم از جهان فرو بسته است.

روانشاد دادور پس از سالها کار و خدمات در اوایل دهه‌ی ۱۳۵۰ از این امور فاصله گرفت و در اواخر عمر بعد از آنکه خانه‌‌اش در بیستون رشت (محل پارکینگ فعلی) به خاطر بدهی‌ای که داشت در رهن بانک قرار گرفت، به انزلی کوچید و مدتی در این شهر ماندگار شد، تا اینکه عاقبت در سیزدهم خردادماه سال ۱۳۵۶ در سن ۷۵ سالگی درگذشت و در بهشت زهرا ی تهران به خاک سپرده شد. مرحوم دادور از فعالان سیاسی واجتماعی زمان خود بود و خدمات بسیاری کرد . وی از بانیان احداث بیمارستان توتونکاران رشت در سال ۱۳۴۶ به شمار می رودو در ضمن ریاست هیئت مدیره جمعیت شیر خورشید سابق ایران را هم برعهده داشت و علاوه بر این از اعضای هیئت امنای پرورشگاه مژدهی رشت بود.وی تا پیش از اجرای قانون اصلاحات ارضی، مالک دهستان گوراب پس و قلعه رودخان بود.گوراب پس توسط کوشش های وی آباد شدو او در عمران این منطقه بسیار کوشید.دادور با ایجاد بازار محلی واحداث باغ چای در این دهستان، طوری عمل کرد که بسیاری از اطراف برای کار به این منطقه می آمدند.ازدیگریادگاری های این خانواده احداث یک باب مدرسه درروستای پیشده(پنجشنبه بازارسابق) فومن برای بچه های قدیم این خطه می باشد.

 دادور در ثمره ازدواج خود با مرحومه بدیع الزمان دادور صاحب یک دختر (در جوانی فوت کرده ) و سه فرزند پسر به نامهای شادروانان: محسن دادور (۱۳۶۸ – ۱۳۰۴)، ابوالحسن دادور (۱۳۷۱- ۱۳۰۶) و دکتر داروساز جهانگیر (امیر) دادور (۱۳۷۱ – ۱۳۱۳) شد که در این میان مرحوم ابوالحسن دادوراز جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. ابوالحسن دادور در سال ۱۳۰۶ تولد یافت و بعد از أخذ مدرک لیسانس در رشته‌های تاریخ و باستان‌شناسی وارد خدمات دولتی شد. نامبرده از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۵ سمت شهرداری شهر رشت را برعهده داشت و پس از آن، از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۶ فرماندار تهران گردید، تا اینکه در فروردین ماه ۱۳۵۸ از خدمات دولتی منفصل و سرانجام در سال ۱۳۷۱ درگذشت و در گورستان تازه‌آباد رشت مدفون شد.

منبع:

سرزمین ومردم فومنات، تالیف نگارنده ، چاپ دوم، با اضافات

* این مقاله پیشتردرروزنامه همشهری ضمیمه استان گیلان به چاپ رسیده است.

ارسال نظر

قدرت گرفته از وردپرس | قالب دارینا فارسی شده توسطقالب های فارسی برای وردپرس